Zamawiam nasienie

Przygotowania klaczy do następnego sezonu rozrodczego

Jesień i zbliżająca się zima to okres odstawiania źrebiąt od matek, skupienie się na prawidłowym, niebawem bezpastwiskowym, sposobie żywienia każdej grupy koni w naszej stadninie. Klacz, która odchowała w tym roku źrebię, która została ponownie skutecznie zaźrebiona, wymaga troskliwego oka hodowcy. Ale klacz, która nie była kryta, albo niestety nie zaźrebiła się w tym sezonie, musi już teraz zostać poddana odpowiednim zabiegom, by doczekać się od niej potomka w najbliższym sezonie.

Dotyczy to nie tylko klaczy  hodowlanych, ale też i tych, które użytkowane są w sporcie i mają być tylko dawczyniami zarodków do embriotransferu. Warto tez przemyśleć, czy taka właśnie droga nie będzie dobra dla starych klaczy, które wykazały się wartościowym potomstwem, ale z racji wieku mogą mieć już problemy z jego odchowaniem. Planowanie i przygotowanie do krycia i przyszłego wyźrebienia należy rozpocząć na wiele tygodni, a nawet miesięcy, przed sezonem. Dotyczy to nie tylko klaczy, ale i ogierów.  W warunkach naturalnych sezon rozrodczy rozpoczyna się z początkiem kwietnia, a warunkuje to środowisko - temperatura, światło i stan pastwisk. Na wszystkie te czynniki klacze reagują w sposób naturalny rozpoczęciem cyklów rujowych. Tak wygląda ideał, którego każdemu hodowcy należałoby życzyć.  Konie są gatunkiem sezonowo poliestralnym, co oznacza, że ich aktywność płciowa jest powtarzalna, ale różnie w różnych porach roku. Nasilenie występowania rui obserwuje się późną wiosną i jesienią. W pozostałych okresach ruje mogą w ogóle nie występować lub też., mimo występowania ich zewnętrznych objawów, nie występuje owulacja. W nowoczesnej hodowli, w pogoni za uzyskaniem źrebiąt za wszelką, niemal, cenę, sezon rozpoczyna się w połowie lutego… a nawet wcześniej. Jednakże nie chodzi o to, alby koniecznie w tym terminie już klacz kryć, ale rozpocząć intensywną obserwację jej cykli i, jeśli to możliwe, wspomóc je podaniem odpowiednich leków hormonalnych. Prawda jest taka, że gdy w tym okresie uda się klacz zaźrebić, urodzi ona źrebię w okresie od stycznia do marca, czyli na chwilę przed rozpoczęciem sezonu pastwiskowego, więc można pokusić się o stwierdzenie – idealnie.  Już jesienią należy podjąć decyzje hodowlane – czy klacz będzie kryta naturalnie, czy za pomocą inseminacji, jeśli tak, to czy nasieniem świeżym, schłodzonym czy mrożonym. Jeśli krycie klaczy w tym sezonie zakończyło się sukcesem, z taką nie będziemy mieć problemu, bo skoro została źrebna, to jej układ rozrodczy działa prawidłowo i należy spodziewać się, że w następnym sezonie uda się ją zaźrebić ponownie. Ale należy mieć na uwadze, że również sam przebieg porodu i opieka nad klaczą w okresie poporodowym w danym sezonie mogą mieć wpływ na skuteczność kolejnego zaźrebienia. Podczas porodu mogą nastąpić komplikacje groźne na przyszłość jak np. pęknięcia krocza czy zatrzymanie łożyska. Każdy z takich przypadków wymaga interwencji lekarza natychmiast po porodzie.  Odpowiedni wybór klaczy i dobór ogiera ma kluczowe znaczenie dla skutecznego zapłodnienia.  Klacze problematyczne w danym roku, których nie udało się zaźrebić, należy poddać badaniu i ewentualnemu leczeniu. Należy to zrobić na tyle wcześnie przed rozpoczęciem sezonu rozrodczego, aby mieć czas  na ewentualne leczenie i wykonanie badań kontrolnych po leczeniu.  Klacze nieźrebne należy rutynowo zbadać klinicznie i pobrać wymazy z szyjki macicznej. W trudniejszych przypadkach lekarz może wykonać biopsję macicy, wykonać testy hormonalne, czy badania pod kątem chorób zakaźnych przenoszonych drogą płciową .  Wcześniejsze rozpoczęcie opieki nad nieźrebną klaczą zwiększa szansę na jej szybsze zaźrebienie w następnym sezonie, mamy więcej czasu na ewentualne zabiegi. Ponadto wiele ogierów , szczególnie tych prowadzących „podwójne życie” ? , czyli czynnych  zarówno w hodowli jak i sporcie, jest łatwiej dostępnych na początku sezonu, zanim na dobre zaczną starty.  W przypadku klaczy w wieku zaawansowanym – wieloródek, niemal zawsze mamy do czynienia ze zmianami anatomicznymi w obrębie narządów rodnych prowadzącymi do nieszczelności sromu (nazywane „ jaskółczym gniazdem”). Stan ten można poprawić poprzez wykonanie zabiegu chirurgicznego sromu i krocza tzw. Caslicka.  Klacze pierwiastki, czyli jeszcze nie kryte, należy obowiązkowo zbadać klinicznie pod kątem przydatności do rozrodu. Nawet u takich klaczy, z różnych przyczyn, mogą wystąpić infekcje wymagające leczenia. Nakłady poniesione na badania i leczenie są dosyć istotne, ale w porównaniu do kosztów utrzymania klaczy mającej niewielkie szanse na urodzenie zdrowego źrebaka, są niewielkie i warto je ponieść. Jeśli decydujemy się na użycie nasienia mrożonego, musimy mieć na uwadze, jego mniejszą skuteczność i raczej nie ryzykować, kierując pod nie klacze problematyczne. Znanym sposobem na przyspieszenie wystąpienia cyklów rujowych u klaczy jest wydłużanie dnia świetlnego. Najprostszą metodą jest włączanie światła w stajni na 16 godzin dziennie poprzez pozostawienie światła w stajni dłużej, gdy słońce zacznie zachodzić. Proces ten powinniśmy rozpocząć na ok. 60 dni przed planowanym rozpoczęciem sezonu, czyli na początku grudnia. W całym procesie przygotowawczym do następnego sezonu bardzo istotny jest kontakt z lekarzem weterynarii, który powinien otrzymać od nas wszelkie niezbędne informacje dotyczące klaczy - jak przebiegał u niej poród, cykle rujowe, czy miała wcześniej wykonane zabiegi i jakie. Lekarz zadba również o odpowiednie terminy odrobaczania i szczepienia klaczy, nie tylko na choroby układu oddechowego, ale także zmniejszające ryzyko poronień.  Przed rozpoczęciem przygotowań do sezonu dobrze wziąć pod uwagę kilka aspektów: - czy klacz znajduje się w dobrej kondycji, która zwiększy szansę na zaźrebienie i donoszenie płodu? - czy posiadam odpowiednie warunki do utrzymania źrebnej klaczy i odchowania źrebięcia? Jeśli nie, to dobrze już teraz poszukać dla nich miejsca - czy lekarz weterynarii, obsługujący stajnię, w której stoi moja klacz, będzie w stanie dojeżdżać do inseminacji klaczy, jeśli decydujemy się na taki właśnie sposób zaźrebienia,  a ponadto będzie mógł przyjechać w razie problemów przy porodzie.
INNE ARTYKUŁY

Jakie wnioski może wyciągnąć hodowca…, czyli subiektywne podsumowanie Bundeschampionatu

czytaj

Jak najlepiej przygotować źrebię na czempionat?

czytaj

Angloaraby we Francji

czytaj
powrót do listy artykułów
Warunki stanówki
Cichoń Stallions
Warunki stanówki
Helgstrand & Schockemöhle